سلام

روز 23/9/1385 دانشگاه امام رضا (ع) یک سخنرانی دیگر با عنوان " وضعیت علم درایران امروز" که توسط یکی از بزرگترین اساتید رشته ی کتابداری ایراد شد را برگزار کرد  . می توانید حدس بزنید این بارچه کسی قرار بود سخنرانی کند؟  خوب شاید اگر بگویم که این استاد گرانمایه کوتاه قد است و صدای خاصی دارد بتوانید؟  بازهم  نتوانستید حدس بزنید !!!  خوب خودم می گویم آقای دکتر محمد حسین ...  ،  احسنت محمد حسین دیانی . اگر تا به حال پای سخنان ایشان ننشسته اید باید بگویم که کلام شیوا و بیان خاص ایشان را از دست داده اید . امروز در سالن همایش آهنگ بسیار زیبایی که نمی دانم کجایی بود پخش می شد و عجب آهنگی بود ، کم مانده بود که بلند شوم و برقصم ، ناگفته نماند که خودم را خیلی کنترل کردم . از آنجایی که من خیلی زود به این همایش رسیدم تمام جزئیات را مو به مو زیر نظر داشتم ولی حیف که قرار است خلاصه ای کوتاه از این همایش را برای شما بگویم .

طبق برنامه ای که در ابتدای ورود به سالن همایش گرفتم این همایش با تلاوت قرآن مجید و پخش یک نماهنگ درباره ی هفته ی پژوهش شروع و بعد با سخنان کوتاهی از طرف برگزار کنندگان همایش پی گرفته می شود و در ادامه دکتر دیانی سخنرانی خواهند کرد و در انتها پذیرایی . به صورت دقیق تر این همایش ساعت 15/9 دقیقه باید شروع می شد و ساعت 30/11 به پایان برسد .

خوب همایش که شروع شد نتوانستم بفهمم که درست سر وقت شروع شده و یا مثل همیشه کمی با تاخیر آغاز گشته است ؟ ( از اشکالات ظریف و بزرگ سالن همایش دانشگاه امام رضا نداشتن یک ساعت در سالن است ) . مجری همایش کمی صحبت کرد که لحجه ی بامزه ی اتوکشیده اش که با برق زدن کف سر خلوتش هم همراه بود من را به خنده می انداخت . در ادامه نماهنگی در مورد هفته ی پژوهش و فعالیت های دانشگاه امام رضا (ع) پخش شد که در جای خود قابل تقدیر و ستایش بود بعد از این نماهنگ خانم مقروضی به عنوان رئیس برگزاری همایش خیرمقدمی را به حضار عرض کردند و هفته ی پژوهش را تبریک گفتند و همچنین در مورد نمایشگاه و فروشگاه کتابی که در ابتدای درب سالن برگزار شده بود توضیحاتی دادند که راستش را بخواهید بیشتر جنبه ی تشریفاتی داشت و بعد هم که شروع کردند به بردن اسم افراد و خواندن پست و مقامشان و تشکر و تمجید از این و آن و فلانی و فلانی و فلانی ( من نمی دانم که این چه رسمی است که باید اسم همه ی افراد از رئیس تا آبدارچی گفته شود و به اطلاع همگان برسد ، از نظر من خیلی رسم بیخودی است )

و اینک نوبت دکتر دیانی است . هرکسی که آقای دیانی را دیده باشد می داند که همین طوری پشت میز که می نشیند دیده نمی شود چه برسد که یک کامپیوتر لب تاپ هم جلوی ایشان گذاشته باشند .

آقای دکتر وضعیت علم را در جهان و ایران بررسی کردند که برای این کار ابتدا به توضیحاتی در مورد اینکه میزان تولیدات علمی هر کشور را چگونه می سنجند سخن گفتند ، ایشان به موسسه ای به نام  ISI اشاره کردند که متاسفانه نام کامل این موسسه را فراموش کرده ام و گفتند که این موسسه به نمایه سازی 8500 مجله در سراسر دنیا می پردازد و اینکه از هر کشور چه میزان مقاله در این موسسه نمایه شود نشان می دهد که آن کشور مقالات علمی بیشتری تولید کرده است و به این پرداختند که چه تعداد مقالات نمایه شده در ISI به توسط ایرانیان نوشته شده است و چه میزان به این مقاله ها رجوع شده است .

در ادامه ی سخن آقای دیانی بیان داشتند که هیچ یک از دانشگاههای ایران جزء 500 داشگاه برتر دنیا نیستند چون امتیاز لازم را نیاورده اند زیرا امتیاز دانشگاهها با معیارهای زیر سنجیده می شود :

1 ــ  کسب جایزه ی نوبل

2 ــ  تعداد مقالات پراستناد هر دانشگاه

3 ــ  تعداد مقالات منتشر شده در دو مجله ی معتبر و معروف Science و nature

4 ــ  تعداد مقالات نمایه شده در ISI

آقای دکتر آماری را در زمینه ی علوم در سال های 1991 تا 2003 نمایش دادند که سهم ما را در تولید علم جهان با میزان 015/0 در رتبه ی 57 نشان می داد .

آقای دیانی یکی از دلایل رشد مقالات علمی در ایران را که در سالهای 1375 تا 1384 بود تشویق های وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری بیان کردند که این وزارتخانه برای هر مقاله ی علمی که در موسسه ی ISI   نمایه شود تا 600 هزار تومان پاداش می داده . ایشان گفتند که برداشتن این پاداش باعث کم شدن تعداد مقالات علمی در نشریات علمی و معتبر جهان می شود . در ادامه ی سخنان آقای دکتر به یک نکته ی دیگر نیز اشاره کردند و آن این نکته بود که حرکت علمی و نوشتن و تهیه ی مقالات علمی مانند ورزش دو و میدانی است که در ابتدای امر یک ورزشکار می تواند با تمرینات مناسب پیشرفت های زیادی داشته باشد ولی هنگامی که به حد بالایی از توانایی های خود رسید آنگاه برای اینکه بتواند حتی کمی سریعتر بدود نیازمند تلاش و تمرین بسیار است که این امر در تحقیق هم کاملاً دیده می شود در ابتدای فعالیت های کشور در توسعه  سرعت پژوهش و تحقیق بسیار زیاد است ولی بعد از آن باید توجه کرد که برای بهتر شدن تحقیق و ارائه ی تحقیقات خوب و علمی باید تلاش بسیار زیادی کرد ( امیدوارم که این بخش از سخنان آقای دکتر را به خوبی بیان کرده باشم و جان کلام را رسانده باشم .)

ایشان همچنین میان مقالات علمی و اختراعات رابطه دانستند و بیان کردند که حجم مقالات علمی نشان دهنده ی فعالیت های علمی کشور است در حالی که میزان اختراعات بیان کننده ی میزان تبدیل شدن مقالات علمی به کاربرد عینی است . آقای دکتر سخن جالبی بیان داشتند و گفتند که میزان مقالات علمی منتشر شده در ISI   ممکن است زیاد باشد ولی باید دید که چه میزان از این مقالات به شکل کاربردی در اختراعات جلوه کرده است و آیا میزان اختراعات نیز همراه افزایش میزان مقالات علمی افزایش پیدا کرده است و یا نه .

آقای دکتر جدولی را نشان دادند که وضعیت دانشگاههای ایران را در تولید مقالات علمی نشان می داد که بسیار افتضاح بود و همچنین ایشان سه چشم انداز را در مورد علم در ایران از طرف یک مرکز دولتی و رسمی که اسمش را فراموش کرده ام به این گونه اعلام کردند :

1 ــ  ایران می تواند در تولید مقالات علمی به سطح کشور مصر برسد ( آقای دکتر اضافه کردند که ما در چند سال گذشته به این سطح رسیده ایم )

2 ــ  ایران می تواند در تولید مقالات علمی در حد ماکزیمم به سطح کشور کره با 24000 مقاله ی علمی و یا در سطح مینیمم به سطح کشور ترکیه با 16000 مقاله علمی برسد ( البته آقای دکتر گفتند که بعداً به این نتیجه رسیده اند که رسیدن به سطح کشور کره امکان پذیرنیست ولی رسیدن به کشور ترکیه امکان پذیر است به شرط فراهم آمدن امکانات )

3 ـــ  ما نمی توانیم حتی تولیدات علمی خود را دو برابر کنیم مگر اینکه حرکتی جدی و حساب شده داشته باشیم .

آقای دکتر این حرکت جدی در قسمت سوم را دارای شرایطی دانستند :

1 ــ  توسعه ی انسانی ( پژوهشگر)

2 ــ  توسعه ی مادی ( بودجه ی علمی و تحقیقاتی )

آقای دکتر نتیجه گیری کردند که :

1 ــ  وضعیت مناسبی از نظر علمی نداریم .

2 ــ  با شیوه ی فعلی امکانات تربیتی به اندازه ی کافی و حتی پژوهشگر برای استفاده و به کارگیری در زمینه ی تحقیقات نداریم .

3 ــ  بودجه های تحقیقاتی با آن چیزی که نیاز است اصلاً همخوانی ندارد .

بخش پرسش و پاسخ همایش هم برگزار شد ولی کمبود وقت باعث شد تا تعداد محدودی از سوالات خوانده شود .

و در نهایت همایش با پذیرایی که شامل یک کیک و یک لیوان یکبار مصرف شیرکاکائو که هر دو از تولیدات کارخانه جات رضوی بودند به پایان رسید و ناگفته نماند که اینجانب به جای یکی ، دو تا کیک برداشتم .

والسلام

خدانگهدار.

سلام

بعد چهارم  و کتابخانه ها :

تمامی متخصصان اخترفیزیک می گویند که هر چه ما بیشتر به عمق فضا نگاه کنیم یعنی بیشتر به گذشته نگاه کرده ایم و در زمان سفر کرده و به گذشته رفته ایم .

اما امروز ، نظریه ای جدید از یک فیزیکدان ایرانی دهان تمام جهانیان را به نشانه ی تعجب  باز کرد و آن ، مقاله ای با عنوان " عمق زمان در کتابخانه های ایران " بود . این فیزیکدان ایرانی با بهره گیری از نگاه ژرف نگر خویش  و در دست داشتن آخرین کتابخانه های تجهیز نشده ی جهان که در ایران واقع هستند توانسته است به این کشف نائل آید .

او با این روش موفق شده است تا عمق دوازده میلیون سال شمسی در زمان به عقب برگردد و اتفاقات مربوط به دوره ی پارینه سنگی را در جای جای این گستره ی عظیم و عرصه ی پهناور آسمان (  ببخشید ، کتابخانه  ) مشاهده کند  ، حتی در مواردی  که از کتابخانه های  مجهز به بودجه ی محدود استفاده شده بود  تا دوره ی تولد مرغ از کدامین تخم مرغ  نیز رؤیت شد .  

در پایان گفتنی است که این کشف دانشمند ایرانی در تمام کتابخانه های جهان اطلاع رسانی شد بجز در کتابخانه های ایران .

خدانگهدار .

با سلام

امروز قصد دارم تا به صورت مختصر گزارشی از بازدید  دیروز مورخ 8/9/1385 را که از مرکز آرشیو و اسناد آستان قدس رضوی داشتیم را برای شما بازگو کنم .

در ابتدای امر متذکر می شوم که هرگونه سخنی که در زیر خواهد آمد کاملاً شخصی بوده و تماماً برداشت های اینجانب می باشد .

در ابتدای ورود پس از انتظاری کوتاه آقای حسین زاده به عنوان راهنما به جمع 11 نفری ما پیوستند و در ابتدا در سالن تخصصی تاریخ سخنی کوتاه ار تاریخچه ی آرشیو و چگونگی تشکیل آرشیو کتابخانه ی آستان قدس رضوی بیان کردند که ایشان علت ایجاد و آغاز کار آرشیو کتابخانه ی آستان قدس رضوی را نگهداری از اسناد موقوفات و نذوراتی دانستند که باید به جهت استناد در آینده حفظ و نگهداری می شدند و اضافه کردند که درامروز مرکز اسناد و آرشیو استان قدس رضوی به شکل یک آرشیو چند منظوره عمل کرده و سعی در نگهداری تمامی اسناد اعم از ملی ، مذهبی ، شخصی و غیره جهت استفاده در زمینه های مختلف در آینده را دارد . در ادامه با آقای زره ساز آشنا شدیم که مطمعناً با ایشان تا حد زیادی از طریق وبلاگ " طنز کتابدرای " آشنا هستید . به هر حال دیدار ایشان از نزدیک مایه ی بسی خوشنودی برای اینجانب بود .

آقای زره ساز درادامه ی سخنان آقای حسین زاده به معرفی بخش مطبوعات و تالارهای مربوط به نشریات پرداختند و در حین معرفی به دیدار از این تالارها هم پرداخته شد که بسیار جالب و مایه ی افتخار برای بنده بود که آستان قدس خدمات این چنین گرانبهایی را در اختیار بسیاری از محققین قرار می دهد .

در ادامه ی بازدید از بخش های نمایه سازی اسناد و سپس آماده سازی اسناد نیز دیدار کردیم که در بخش نمایه سازی با دقت بالا و صبر و حوصله ای که کاملاً در رفتار و حرکات عزیزانی که در حال انجام کار بودند مشخص بود ( البته انجام یک چنین کارهایی واقعاً به دقت و ظرافت خاص خود نیازمند است )  تمامی اسناد به صورتی دقیق خوانده و بر طبق استفاده از سرعنوان های موضوعی و بسیاری از منابع مورد استفاده درنمایه سازی به نمایه کردن و مرتب سازی این اسناد پرداخته می شد و در بخش آماده سازی برای هر سند و مدرک شناسنامه ای با یک کد بازیابی و مشخصاتی از قبیل چکیده ای بسیار کوتاه از موضوع سند ، نوع سند ، زبان سند ، ضمائم سند و غیره تهیه که البته قابل به گفتن است که انجام یک چنین کارهایی به این سادگی که در بالا اشاره شد نمی باشد و عزیزان مشغول به انجام چنین کارهایی با صرف وقت و انرژی فراوان و همچنین دقت بسیار به این مهم دست می یابند .

در انتها هم به اتفاق آقای حسین زاده از سالن پیش آرشیو دیدار کردیم و سخنانی راجع به نگهداری اسناد در این سالن بیان شد .

در اینجا وظیفه می دانم که از برخورد بسیار خوب و صمیمی آقای حسین زاده و آقای زره ساز بسیار تشکر و از زحمات این عزیزان که در جهت انجام این بازدید کشیدند کمال تشکر و قدردانی را داشته باشم و همچنین از خانم قدیمی و دوستانشان که در هماهنگ کردن و برگزاری این بازدید تلاش کرده اند سپاس گزاری بنمایم .

و در پایان یک انتقاد کوچک که چرا آستان قدس با این امکاناتی که تهیه کرده است و چنین توانایی هایی ( البته نواقصی نیز وجود داشت که بازهم به مشکلات اداری و مالی مربوط می شد ) درسطح  جامعه شناخته شده نیست و شخصاً تا امروز و قبل از این بازدید و با وجود اینکه دانشجوی رشته ی کتابداری هستم از وجود آن ناآگاه بود.

والسلام

خدانگهدار.

سلام

روز پنج شنبه ، مورخ : 2/9/1385 همایشی با عنوان " مبانی رشته ی ما "  به همت گروه کتابداری انجمن علمی دانشگاه امام رضا (ع) و با حضور دکتر عباس حرّی در مشهد برگزار شد که بسیار مایه ی مباهات بود . در این همایش چهرههای سرشناسی همچون آقای دکتر فتاحی ، آقای دکتر یغمایی ، آقای دکتر دیانی و همچنین که عرض شد آقای دکتر حری حضور داشتند .

من هم همانند دیگر همایش ها به این همایش سری زدم و قصد کردم از این همایش گزارش کوتاه ولی لحظه به لحظه ای را به دوستان ارائه بدهم .

( در ابتدا عرض می کنم که تمامی مطالبی که در زیر خواهد آمد تماماً برداشت های شخصی من از حرکات ، رفتار و سخنان بزرگان عرصه ی کتابداری بوده است و ممکن است با گزارش های دیگری که در سایت ها و وبلاگهای دیگر ارائه می شود از جنبه هایی فرق داشته باشد . )

همایش قرار بود در ساعت 8:45 دقیقه ی صبح برگزار شود ولی ناهماهنگی هایی به چشم می خورد که این ناهماهنگی ها  از روی پخش چند باره ی  موسیقی و نماهنگ عملکرد گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه امام رضا (ع)  مشخص بود در نهایت با آمدن دکتر حری مشخص شد که هواپیمای ایشان دقیقاً مانند تمامی هواپیماها و قراردادها و عملکردها در ایران تاخیر داشته و این باعث دیر برگزار شدن همایش گشته است . بعد از اینکه قرآن تلاوت شد مجری کمی در مورد روز کتابدار صحبت کرد و بعد هم نماهنگی در مورد دانشگاه امام رضا (ع) پخش شد که بسیار افتخار آمیز بود . ( حالا اینکه این دانشگاه افتخار آمیز جلوه داده شده بود و یا اینکه واقعاً افتخار آمیز هست ، پای خودشان ، ما به جزئیات نمی پردازیم . )

پس از این نماهنگ آقای جواد یغمایی به پشت میکرفون پریدند و شروع به صحبت کردند . خوب  آقای یغمایی هم که کاملاً برای همه شناخته شده اند ، کلام نافذ و فیزیک فاضل و علم بالا و روی اعلا .

در ادامه ی همایش آقای دکتر عباس حری به سخنرانی پرداختند که بحث ایشان در زمینه ی " مبانی رشته ی ما " بود . ایشان مبانی رشته ی ما را در گذشته کتاب شناسی و سپس دانش شناسی دانستند وبه این نکته اشاره کردند که ما در این تغییر مبنا از ساختار به محتوا پرداخته ایم . ایشان موضوع رشته ی ما ( کتابداری ) را در خارج از ایران « غرب » و طی نظرات بعضی از دانشمندان غربی دانش و انسان عنوان کردند و این رشته را از نظر دانشمندان غربی دارای دو مبنا دانستند ، آخرین مبنای رشته ی ما را اطلاعات بیان کردند و  این مبنای آخر را به علت تفاوت مفهوم اطلاعات در دنیای امروز نسبت به گذشته مهم دانستند . ایشان نگاه کتابدار را نگاهی اطلاع شناسی تصویر کردند و اطلاعات را در دو دسته ی کلی ؛ اطلاعات بلقوه و اطلاعات بلفعل توصیف کردند که اطلاعات بلقوه تمامی اطلاعاتی است که در اطراف ما وجود دارد چه در کتابها و چه در محیط اطراف ما و گفتند که هنگامی که اطلاعات وارد ذهن ما می شود به اطلاعات بلفعل تبدیل می شود . ایشان زمان و چگونگی تبدیل اطلاعات بلقوه به اطلاعات بلفعل را در رشته ی ما مهم دانستند . در ادامه ی سخن آقای دکتر حری به مسئله ی کلامی ؛ چند رشته ای و بین رشته ای پرداختند و فرمودند که علم امروز بدون استفاده از مبانی و توانایی های رشته های دیگر امکان ادامه ی حیات ندارد و این ضعف نیست بلکه قوت و قدرت برای رشته ها می باشد ولی چند رشته ای بودن را به مفهوم نداشتن محوریت برای رشته اعلام کردند و اینکه این چنین رشته ها مبانی خود را از دیگر رشته ها گرفته و خود دارای مبانی پایه نیستند . درپایان  ایشان تمامی بنیان رشته ی کتابداری و جوهره ی اصلی در این رشته را اطلاعات برشمردند و متذکر شدند که هر اسمی که برای این رشته انتخاب شود باید بر مبنای ریشه ی اصلی کتابداری یعنی اطلاعات باشد .

بخش بعدی در ادامه ی همایش پرسش و پاسخ بود که آقای دکتر حری به بسیاری از سوالات با کلماتی قابل فهم و عامیانه به صورتی کامل پاسخ دادند . 

نکته : وقتی آقای یغمایی در بخش کوچکی از پرسش و پاسخ صحبت کردند همهمه هایی درسالن بود که تمام حاکی از علاقه ی دانشجویان به ایشان بود .

آقای دکتر فتاحی هم در انتهای بخش پرسش و پاسخ سعی درمرور کلی مطالب داشتند و تذکر دادند که ما تمامی سخنان ارائه شده در همایش ها را باید سعی کنیم به شکل عملی در آموزشهایمان به اجرا درآوریم .

در نهایت مراسم با اهداء جوایزی به تعدادی از دانشجویان که کارهایشان در بخش ادبیات کودکان و نوجوانان برگزیده شده بود به پایان رسید .

گفتنی است که مراسم بازدید از کتابخانه ی دانشگاه امام رضا (ع) به علت همیشگی یعنی کمبود وقت انجام نشد .

والسلام .

خدانگهدار.